6- فرد در سنين كودكي بيشتر نقش........... دارد اما در دوره‌ي نوجواني.......... مي‌شود.
7- فرد در تصميم‌گيري دچار ترديد خواهد شد و يا افسرده يا پرخاشگر؛ اين عوارض ناشي از آسيب........ مي‌باشد.
8- فرد در گروهي عضويت دارد كه تنها ارزش‌هاي گروه خود را درست مي‌داند؛ اين از مشخصه‌ي آسيب................ است.
9- من از اسرائيل بيزارم زيرا به مسلمانان خيانت مي‌كند؛ اين موضع از.......... است.
10- هنگام هجوم دشمن ما حاضريم جان خويش را فدا كنيم اين موضع نوعي........... است.
پ- هر كدام از موارد ستون (الف) با كدام يك از موارد ستون (ب) ارتباط دارد.
الف ب
11- عملي كه پاسخي را از سوي ديگران بر انگيزد( ) الف- آرمان اجتماعي
12- فرد منافع خود را بر منافع جامعه ترجيح مي‌دهد. ( ) ب- هر فرد خود را در آينه ديگران مي‌بيند.
13- رابطه‌ي فرد و گروه بر ارزش و احترام و انتظارات او از ديگران تأثير مي‌گذارد.( ) ج- گروه ملت
14- آنها در ارتباط با جامعه شمشير دو دم‌اند. ( ) د- گروه گرايي
15- حد هماهنگي و تعارض در جامعه را مشخص مي‌سازد. ( ) ه- گروهها
ر- تعامل اجتماعي
ت- به سؤالات زير پاسخ كوتاه دهيد.
16- گروه را تعريف كنيد. آيا تماشاچيان فوتبال را مي‌توان گروه ناميد؟
17- به نظر شما گروه ملت حد هماهنگي و تعارض را در جامعه مشخص مي‌كند؟
18- فردي كه انتقاد نمي‌پذيرد و تعصب نسبت به گروه چشم او را بر حقايق مي‌بندد به كدام آسيب گروهي گرفتار شده است؟
19- حالت ضعيف‌تر مطلق گرايي چه نام دارد؟
20- فرض كنيد در يك جامعه همه‌ي گروه‌هاي به مطلق گرايي گرفتار شده باشند؛ در آن جامعه چه پيش خواهد آمد؟(3 مورد)
ث- سؤالات زير را توضيح دهيد.
21- علت خودكشي را از نظر شناخت حاصل و شناخت علمي با هم مقايسه كنيد.
22- دو مورد از اظهار و نظرها و اعتقادهاي خود را طوري بنويسيد كه يكي از موضع من و ديگري از موضع ما باشد.(با ذكر دليل براي هر كدام) .
23- كسي كه خود را ايراني مي‌داند و عزت و استقلال را به عنوان دو ارزش پذيرفته است چه الگوهاي عملي بايد داشته باشد؟ (3 مورد را بنويسيد).
24- گروه‌هاي درون گروه ملت با هم چه مي‌كنند؟
25- از ميان تضادهاي زير كدام مفيد است چرا؟
الف تضاد طبقاتي ب- وجود احزاب مختلف با آرمان‌هاي گوناگون
«پاسخنامه فصل اول كتاب مطالعات اجتماعي»
1- غ 2- غ 3- ص 4-غ 5-ص 6- انفعالي- فعال 7- دوگانگي ارزشي
8- مطلق‌گرايي 9- ما 10- هنجار 11- ر 12-د 13-ب 14-ه 15-ج
16- افرادي كه خود را ما تلقي مي‌كنند و به صورت نسبتاً پايدار و منظم با يكديگر تعامل دارند- خير.
17- با ايجاد قوانين و اجراي آنها در جامعه.
18- مطلق گرايي 19- گروه گرايي 20- تضاد و اختلاف- درگيري براي حذف يكديگر- بوجود آمدن حكومت جنگل- نابودي همه منابع مادي و معنوي جامعه يا تن دادن به حكومت ديكتاتوري.
21- شناخت حال از زندگي- مردم تصور مي‌كنند كه خودكشي زماني افزايش مي‌يابد كه زندگي براي افراد، مشكل و طاقت فرسا و تحمل ناپذير شود.
اما شناخت علمي معتقد است كه خودكشي در دوره‌هاي رفاه اقتصادي بيشتر مي‌شود زيرا همبستگي فرد با ديگران كم مي‌شود و فرديت رشد مي‌كند.
22- از رانندگان كه به چراغ قرمز توجه نمي‌كنند بدم مي‌آيد. زيرا حقوق شهروندان را زير پا مي‌گذارند. (موضع ماي شهروندي) در ميان رنگ‌ها، از رنگ آبي آسمان بيشتر خوشم مي‌آيد. زيرا نگاه كردن به آن به من آرامش مي‌دهد. (موضع من)
23- خود را ملزم به دفاع از استقلال كشور مي‌داند- هنگام هجوم دشمن حاضر است جان خويش را فدا كند- از پيشرفت‌ها و پيروزي‌هاي كشور خشنود مي‌شود.
24- دست به فعاليت مي‌زنند، فعاليت‌هاي خود را شكل مي‌دهند، با يكديگر به تعارض بر مي‌خيزند، همديگر را حذف مي‌كنند، با يكديگر انتلاف مي‌كنند.
25- ب مفيد است. زيرا وجود احزاب مختلف با آرمانهاي گوناگون در عين اختلافاتي كه با يكديگر دارند براي كنترل دولت مردان و همچنين حفظ منافع گروههاي مختلف جامعه مفيد خواهد بود.

فصل «2» نظام اجتماعي
الف- صحيح يا غلط جملات زير را مشخص كنيد.
1- اموري كه ابتدا براي فرد ارزش نيست ولي در طي جامعه‌پذيري ارزشمند مي‌گردند اين جريان را دروني كردن ارزشها گويند. ص غ
2- اگر خرده نظامهاي جامعه ارزشي مغاير با ارزشهاي نظام اجتماعي كل داشته باشند؛ به اين نظام متعادل مي‌گويند. ص غ
3- ارزشي كه خرده نظام كلاس بر اساس آن شكل گرفته؛ نمي‌تواند جزئي از آن ارزشي باشد كه نظام مدرسه بر اساس آن شكل گرفته است. ص غ
4- نظام اجتماعي براي دوام خويش به افرادي نياز دارد كه نقش‌‌ها و الگوهاي عمل تشكيل‌دهنده آن را تحقق بخشند. ص غ
5- اجتماعي كردن افراد از طريق اعمال مجازات را جامعه‌پذيري مي‌گويند. ص غ
ب- جاهاي خالي را با كلمات مناسب پر كنيد.
6- اگر فردي در مدرسه وظيفه‌شناس تربيت شود؛ اما در نظام اداري مجبور به كم‌كاري گردد؛ اين موضوع نمونه‌از از .................... در نظام اجتماعي كل است.
7- مجموعه‌ي رفتارها و الگوهاي عملي كه فرد در نقش خاص از ديگران انتظار دارد ............ مي‌گويند.
8- اگر افرادي نباشند كه در نقشهاي مختلف به الگوهاي عمل تحقق بخشند؛ واقعيتي به عنوان .............. وجود نخواهد داشت.
9- ارزش‌هاي مشتركي كه هر جمع و جامعه براي رسيدن به آنها تلاش مي‌كنند .............. آن جمع ناميده مي‌شود.
10- به نظامهايي كه جزئي از نظام‌هاي اجتماعي بزرگتر هستند .............. گفته مي‌شود.
پ- هر كدام از موارد ستون (الف) با كدام يك از موارد ستون (ب) ارتباط دارد.
الف ب
11- مشخص مي‌كند چه كاري و چگونه بايد آن را انجام داد.( ) الف- جامعه‌پذيري
12- فرد در آن گوناگون عمل مي‌كند؛ از آن تاثير مي‌پذيرد و بر آن تاثير مي‌گذارد. ( ) ب- نظام اجتماعي متعادل.
13- نحوه‌ي غذا خوردن فرزند از طريق ياد دادن مادر گويند.( ) ج- آرمان
14- سرزنش فرزندان توسط والدين. ( ) د- عدم تعادل
15- خرده نظام‌هاي اجتماعي بر اساس ارزش‌هاي هماهنگ شكل گرفته‌اند و در يك جهت عمل مي‌كنند. ( ) ه- كنترل اجتماعي
ر- نظام اجتماعي
ت- به سؤالات زير پاسخ كوتاه دهيد.
16- دروني كردن ارزش‌ها چه تفاوتي با كنترل اجتماعي دارد؟
17- چه عاملي نقش‌هاي مختلف را به يكديگر پيوند مي‌دهد؟
18- نظام كل را تعريف كنيد.
19- نقش‌هاي مختلف در يك گروه چگونه به يكديگر وابسته‌اند؟
20- براي هر يك از نظام‌هاي اجتماعي زير در خرده نظام بنويسيد.
الف: سياسي ب: اقتصادي
ث- سؤالات زير را توضيح دهيد.
21- جامعه‌پذيري را تعريف كنيد؛ با بقاي جامعه چه رابطه‌اي دارد؟
22- اگر آرمان جامعه‌اي رسيدن به بيشترين حد رشد اقتصادي باشد؛ با توجه به مفهوم هماهنگي و تعادل وظايف هر يك از خرده نظام‌هاي زير را تشريح كنيد.
الف: آموزشي ب: وسايل ارتباط جمعي ج: نظام اجتماعي
23- در چه صورت گفته مي‌شود كه نظام اجتماعي كل دچار عدم تعادل شده است؟ اگر در جامعه‌اي نظام آموزش و پرورش بر ارزش قناعت تكيه كند؛ در چه صورت وسايل ارتباط جمعي جامعه را به تعارض مي‌كشاند؟
24- بررسي كنيد فرد بايد داراي چه خصوصياتي باشد تا بتواند به عنوان يك همسر نقش خود را ايفا نمايد؟
25- وابستگي متقابل نقش‌ها به يكديگر موجب چه مي‌شود؟
«پاسخنامه فصل دوم كتاب مطالعات اجتماعي»
1- ص 2- غ 3- غ 4-ص 5-غ 6- عدم تعادل 7- حقوق يا انتظارات
8- نظام اجتماعي 9- آرمان 10- خرده نظام 11- ج 12-ر 13-الف 14-ه 15-ب
16- در دروني كردن فرد داوطلبانه الگوهاي عمل خاصي را محقق مي‌سازد اما در كنترل اجتماعي فرد را از طريق اعمال مجازات وادار به الگوهاي عمل مي‌نمايد.
17- هدف 18- نظامي كه در برگيرنده‌ي نظام‌هاي ديگر است نظام اجتماعي كل مي‌گويند.
19- به طور متقابل 20- خرده نظام سياسي مانند ارتش- سپاه و خرده نظام اقتصادي مانند بازار- بانك.
21- آماده شدن فرد توسط جامعه براي بر عهده گرفتن نقش‌ها را جامعه‌پذيري مي‌گويند. اگر افراد در نقش‌هاي مختلف به الگوهاي عمل نتواند تحقق بخشند، واقعيتي به عنوان نظام اجتماعي وجود نخواهد داشت.
22- الف- افراد را منظم، وظيفه شناس، پر كار و تابع قانون تربيت كند.
ب- فيلم‌ها و برنامه‌هايي را پخش كند كه در آنها اسراف و تبذير و تجملات ديده نشود و سادگي را تقويت نمايند.
ج-سياست‌مداران بايد زندگي ساده و بي آلايشي داشته باشند و برنامه‌هايي كه براي اداره كشور تدوين مي‌شود همه متناسب با آرمان جامعه باشند.
23- اگر ارزش‌هاي خرده نظام‌هاي يك نظام اجتماعي كل با يكديگر يا با ارزش‌هاي كلي جامعه ناسازگار باشند، تضاد و تعارض بر بخش‌هاي مختلف آن جامعه حاكم خواهد شد. در اين صورت جامعه دچار عدم تعادل است. در صورتي كه رسانه‌ها فيلم و برنامه‌هايي پخش كنند كه در آنها اصراف و مدگرايي به افراد القا نمايند.
24- زن بايد به شوهر خود احترام بگذارد- مطابق ميل شوهر لباس بپوشد- با شوهر خود در كارها همكاري نمايد. مرد بايد به زن خود احترام بگذارد- بتواند نيازهاي همسر خود را بر آورده سازد و به خويشاوندان همسر خود احترام بگذارد.
25- وابستگي متقابل نقش‌ها به يكديگر موجب مي‌شود كه با تغيير الگوهاي عمل مربوط به يك نقش، الگوهاي عمل مربوط به نقش‌هاي ديگر نيز تغيير كنند. هم چنين با افزوده شدن نقشي به مجموعه‌ي نقش‌هاي ديگر، الگوهاي عمل آن نقش‌ها نيز تغيير مي‌يابند.
«فصل (3) نظام خانواده»
الف- صحيح يا غلط جملات زير را مشخص كنيد.
1- رشد صنعت همراه با رشد سريع جمعيت نتوانست نظام تقسيم كار را تغيير دهد. ص غ
2- خانواده‌اي كه از زن و شوهر و يك فرزند تشكيل شده؛ داراي سه(3) نقش است. ص غ
3- نفقه يعني پرداخت وجه براي رفاه زندگي زن توسط شوهر. ص غ
4- در گذشته توليد مثل زياد بوده است اما به دليل عدم امكان بهداشت رشد جمعيت پايين بوده است. ص غ
5- ريشه ناسازگاري خانواده‌ها را فقط در درون خانواده ما بايد جستجو كرد. ص غ


ب- جاهاي خالي را با كلمات مناسب پر كنيد.
6- در صورتي كه جريان اجتماعي شدن........... تحقق نيابد و يا در صورتي كه فرد......... اجتماعي شوند؛ اين موارد موجب مي‌گردد كه انتظارات زن و شوهر بر آورده نشود.
7- وجه مشترك اختلافات زن و شوهرها در ........ است.
8- آنچه به عنوان ........ در فرد شكل مي‌گيرد و از درون رفتار او را كنترل مي‌كند حاصل عمل والدين در كودكي است.
9- تفاوتي كه ميان انتظارات والدين و فرزندان وجود دارد گاه به تفاوت در ارزشها بر مي‌گردد كه نتيجه‌ي ........... آنهاست.
10- با رشد ........ در روزگار جديد مرگ نوزادان كاهش يافت و جمعيت به سرعت رشد كرد.
پ- هر كدام از موارد ستون (الف) با كدام يك از موارد ستون (ب) ارتباط دارد؟
الف ب
11- والدين معتقدند در انتخاب دوست بايد دقت كرد ولي فرزندان اين اعتقاد را قبول ندارند اين اختلافات ناشي از ( ) الف- عدم توجه به تغيير نقش فرزند
12- كاهش رشد اقتصادي و كاهش امكانات آموزشي از نتايج آن مي‌باشد.
( ) ب- رشد جمعيت
13- گروه است زيرا تعدادي افراد هستند و نظام است زيرا تعدادي نقش است. ( ) ج- نظام خانواده
14- وجه مشترك اختلافات زن و شوهرها ( ) د- برآورده نشدن انتظارات
15- وجود محيط‌هاي اجتماعي مختلف و راههاي مختلف اجتماعي شدن؛ دو عامل آن هستند. ( ) ه- گونه‌هاي مختلف اجتماعي شدن
ر- تنوع جريان‌هاي اجتماعي
ت- به سؤالات زير پاسخ بدهيد.
16- چهار نمونه از ملاكهايي كه گروه‌ها را از هم متمايز مي‌سازند بنويسيد.
17- چرا طول دوره مصرف كنندگي فرزندان امروزه بيشتر است؟
18- چرا در طول تاريخ خانواده پايدار بوده است؟
19- انتظارات زوج‌هاي جوان در گذشته و امروز را با هم مقايسه كنيد.
ث- سئوالات زير را توضيح دهيد.
20- رشد سريع جمعيت چگونه موجب كاهش رشد اقتصادي مي‌شود؟
21- چرا امروزه توليد نسل زياد مناسب نيست؟(3 مورد)
22- چگونگي ورود افراد به بازار كار را در گذشته با امروز مقايسه كنيد.
23- با توجه به مطلب مطرح شده در كتاب به سؤال زير پاسخ بدهيد.
(براي حل اختلافات ميان فرزندان و والدين چه بايد كرد؟)
24- چرا در گذشته توليد نسل زياد مناسب بوده است؟

«پاسخنامه فصل(3) (خانواده)»
1- غ 2-غ 3- ص 4-ص 5-غ 6- بطور كامل- به گونه‌هاي مختلف 7- برآورد نشدن انتظارات 8- وجدان 9- اجتماعي شدن متفاوت
10- بهداشت 11- گونه‌هاي مختلف اجتماعي شدن 12- رشد جمعيت
13- خانواده 14- برآورده نشدن انتظارات
15- تنوع جريان‌هاي اجتماعي 16- بزرگ يا كوچك بودن – ميزان دوام و پايداري- ميزان نظم گروهي- نحوه عضويت و ورود به گروه
17- براي كسب تخصص سالها بايد درس خواند- به آساني وارد بازار كار نمي‌شوند. توقع فرزندان بالا رفته.
18- نقش مهم و غير قابل انكار خانواده در زندگي فرد- نقش گسترده و تعيين كننده خانواده در نظام اجتماعي كل.
19- در گذشته انتظارات زيادي نداشتند و حاضر بودند در خانه پدري بمانند اما امروزه تقاضاي مسكن مستقل و وسايل مدرن دارند.
20- زيرا براي كشورهايي با ميزان رشد بالا امكان سرمايه‌گذاري‌هاي مهم و توليدي هم وجود ندارد تا بتوانند همين درصد رشد كم را هم داشته باشند، چون كشور بايد امكانات سرمايه‌اي خود را براي توليد مواد مصرفي اين جمعيت انبوه صرف كند.
21- زيرا بهداشت رشد كرده و از بين نمي‌روند- ورود به بازار كار سخت شده- انتظارات فرزندان زياد شده.
22- در گذشته در كنار پدر شغل او را ياد مي‌گرفتند اما امروزه بايد سالها درس بخوانند تا تخصص كسب كنند و به سر كار روند.
23- والدين مطابق دوره فرزندان خود زندگي كنند، فرزندان به والدين خود احترام بگذارند پدر و مادر تغيير نقش فرزندان را جدي بگيرند- اجازه دهند فرزندان استقلال خود را تجربه نمايند.
24- زيرا بهداشت در سطح پاييني بود و بسياري از نوزادان در آغاز تولد يا سالهاي اوليه بر اثر بيماري از بين مي‌رفتند. كودكاني كه زنده مي‌ماندند به سرعت وارد بازار كار و توليد مي‌شدند و براي خانواده سرمايه محسوب مي‌شدند.
- زندگي بسيار ساده بود و زوج‌هاي جوان از زندگي مشترك خود انتظارات زيادي نداشتند